Son güncelleme:

Yemek yemek yalnızca fiziksel açlıkla ilişkili değildir; paylaşım, keyif, alışkanlık ve rahatlama da rol oynayabilir. Stres, yalnızlık veya üzüntü sırasında yemeğe yönelmek “duygusal yeme” olarak adlandırılabilir. Bu deneyim tek başına bir ruhsal bozukluk tanısı anlamına gelmez. [1]

Ne zaman zorlayıcı hale gelir?

Yemek, güç duygularla baş etmenin başlıca yolu haline geldiğinde veya kişi yeme davranışı nedeniyle sıkıntı yaşadığında üzerinde durmak yararlı olabilir. Kendinizi iradesiz diye etiketlemek yerine, hangi durumların ve ihtiyaçların bu davranışa eşlik ettiğini anlamaya çalışmak daha yapıcı bir başlangıçtır. [1]

Kendinizi nasıl gözlemleyebilirsiniz?

Kısa bir notta ne zaman yediğinizi, o sırada ne hissettiğinizi ve neye ihtiyaç duyduğunuzu yazabilirsiniz. Amaç kendinizi yargılamak veya her lokmayı denetlemek değil, tekrar eden örüntüleri fark etmektir. “Yoğun bir günün ardından dinlenmeye mi, birisiyle konuşmaya mı ihtiyaç duyuyorum?” gibi sorular bu gözleme yardımcı olabilir. [2]

Farklı destek yolları geliştirmek

Yemek dışındaki rahatlama ve bağlantı kurma yollarını keşfetmek yararlı olabilir: bir yakını aramak, dinlenmek veya uygun bir etkinliğe yönelmek gibi. Bunlar yemeyi yasaklayan kurallar değildir. Duygularla baş etme becerileri ve düzenli beslenme ihtiyacı kişinin koşullarına göre birlikte ele alınabilir. [2] [4]

Tıkınırcasına yeme ile aynı mı?

Hayır. Kısa sürede çok miktarda yeme ve kontrolü kaybetme hissinin tekrarladığı durumlar ayrı değerlendirme gerektirir. Utanç nedeniyle gizleme veya belirgin sıkıntı da eşlik edebilir. Duygusal yemeyle bu durum arasında örtüşmeler bulunabilse de kavramlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır. [1] [3]

Ne zaman profesyonel destek alınmalı?

Kontrol kaybı, yoğun suçluluk, gizli yeme veya tekrarlayan yeme atakları varsa hekim ve yeme sorunları alanında çalışan ruh sağlığı uzmanıyla görüşülebilir. Gerektiğinde diyetisyen de sürece katılır. Tıkınırcasına yeme tedavisinde kısıtlayıcı diyetler döngüyü zorlaştırabilir; kilo verme önerileri kişinin değerlendirmesinin önüne geçmemelidir. [3] [4]

Kaynaklar

  1. Cambridge University Hospitals — Introduction to emotional eating
  2. Cambridge University Hospitals — Emotional eating guide
  3. NHS — Binge eating disorder
  4. NHS — Binge eating disorder treatment

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirme veya destek yerine geçmez.

Doç. Dr. Alper Çuhadaroğlu
Psikoterapist

Yol Tarifi