Son güncelleme:

Odaklanmakta zorlanmak, işleri ertelemek veya eşyaları unutmak herkesin zaman zaman yaşadığı deneyimler olabilir. Bu güçlüklerin bulunması tek başına dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) anlamına gelmez. Uyku sorunları, stres, kaygı ve başka durumlar da benzer yakınmalara yol açabilir. [1]

DEHB değerlendirmesinde neye bakılır?

DEHB, belirtileri çocuklukta başlayan ve yetişkinlikte de sürebilen bir nörogelişimsel durumdur. Dikkatsizlik, hareketlilik veya dürtüsellik farklı ağırlıklarda görülebilir. Değerlendirmede gelişim öyküsü, belirtilerin birden fazla ortamda görülmesi ve günlük işlevlere etkisi ele alınır. İnternet testi veya tek bir dikkat testi tek başına tanı yerine geçmez. [1] [2]

Günlük işleri kolaylaştırmak

Büyük bir işi küçük, açık adımlara bölmek; öncelikleri yazmak; hatırlatıcı ve takvim kullanmak denenebilir. Eşyalar için belirli yerler ayırmak ve dikkat dağıtan uyaranları azaltmak bazı kişiler için yardımcı olur. Bir anda kusursuz bir düzen kurmak yerine, işe yarayan küçük bir değişikliği sürdürmek daha uygulanabilir olabilir. [1] [2]

Bir uygulama örneği

“Raporu bitir” gibi geniş bir görev yerine önce dosyayı açmak, sonra bir bölümün taslağını yazmak şeklinde bir sıra oluşturabilirsiniz. Bu örneğin amacı bir tedavi önermek değil, görevi daha görünür ve yönetilebilir hale getirmektir. Hangi adımda zorlanıldığını fark etmek, destek görüşmesinde de yararlı bilgi sağlayabilir. [2]

Destek nasıl planlanır?

Çocuk ve ergenlerde aile ve okulun desteği, yetişkinlerde çalışma ve günlük yaşam düzenlemeleri planın parçası olabilir. Gerektiğinde psikolojik müdahaleler ve hekim tarafından düzenlenen ilaç tedavisi birlikte değerlendirilir. İlaçlar uzman takibi gerektirir; günlük düzenleme önerileri tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. [1]

Ne zaman yardım istenebilir?

Güçlükler okul, iş, ilişkiler veya günlük sorumlulukları belirgin biçimde etkiliyorsa değerlendirme alınabilir. Geç fark edilmiş olması yardım için geç kalındığı anlamına gelmez. Amaç kişiyi suçlamak değil, ihtiyaçlarını ve işe yarayan destekleri anlamaktır. [2]

Kaynaklar

  1. NIMH — ADHD: What you need to know
  2. NIMH — ADHD in adults

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirme veya destek yerine geçmez.

Doç. Dr. Alper Çuhadaroğlu
Psikoterapist

Yol Tarifi